Eduki publikatzailea

Azua

Azua

XI. mendean, Donemiliagako goldea dokumentuan ageri zen Hazua modura. Izena Hartsuatik, harritza, dator. Ganboa udalerriko hiriburua izan zen eta udala eta espetxea izan zituen. Zadorra ibaiaren gain batean zegoen, eta herrigunea haraino iristen zen. Eremu haren barruan zegoen Sortzez Garbia eta Santa Luzia ermita. Zadorra ibaiaren gainean baziren bi zubi: bat aipatutako ermitaren alboan, Arlabanerantz zihoan galtzadak zeharkatzen zuena iparraldetik eta mendebaldetik, Barazarretik pasatuz Bizkaira zihoana, eta beste bat Angutako muinotik Gipuzkoarantz zihoan bidean. Azua lautadako ekialdearekin konektatuta zegoen Mendixurren bitartez, eta Gasteizekin Uribarri Arratzuaren eta Jungituren bidez. Errota bat ere bazen. Eskola ere bazeukan, Sortzez Garbia eta Santa Luzia ermitaren goiko solairuan. Done Petri parrokia-eliza XII. eta XIV. mendeen artean eraiki zuten; gaur egun aurri egoeran dago eta ataria bakarrik geratzen da. Ondoren, XVI. mendearen hasieran, ganga gotiko berantiarrak eraiki zituzten. 1867an, gangak eta ataria eraberritu zituzten, eta dorrea eraiki zen, lauki formako oinplanoduna. Baliteke eliza hori aurrekoaren gainean eraiki izana, bertan bataiarri erromaniko bat zegoelako; gaur egun inork ez daki non dagoen. Sortzez Garbia eta Santa Luzia ermita beste Santa Luzia ermita baten ordez eraiki zen, XVIII. mendearen amaieran suntsituta zegoena; hortaz, eraitsi egin zuten eta berria eraiki, herrigunean. XVI. mendean beste ermita bat agertzen da aipaturik: San Agustin ermita, baina inork ez daki non zegoen kokatuta. 1955ean Azuak 79 biztanle zituen, baina emigratu egin behar izan zuten, etxebizitzarik gabe eta lantzeko lurrik gabe geratu baitziren. Mugarteko iparraldea Gipuzkoako mugara arte iristen zen. Azua Burgelu udalerriaren parte da gaur egun.

Argazkiak: Arabako Lurralde Historikoaren Agiritegia

azua
Azua

Beste herri batzuk

Ruta cercana

Langara Ganboa

Ikusi gehiago
Ruta cercana

Mendizabal

Ikusi gehiago
Ruta cercana

Mendixur

Ikusi gehiago